Tasarım Tescili Nedir? Ürün Modellerini Koruma Altına Alma

Ticaretin hızla dijitalleştiği ve görsel algının ön plana çıktığı 2026 yılında, bir ürünü rakiplerinden ayıran en büyük değer artık sadece işlevi değil, sahip olduğu özgün tasarımıdır. Bir mobilyanın formu, bir tekstil ürününün deseni veya bir ambalajın kendine has çizgileri, işletmenizin en kıymetli fikri mülkiyetidir. Halk arasında sıklıkla isim patenti veya marka patenti ile karıştırılan bu koruma türü, aslında ürünün dış görünüşünü güvence altına alan tasarım tesciliişlemidir.

Emeğinizin taklit edilmesini engellemek ve estetik değerlerinizi ticari bir kazanca dönüştürmek için Prestij Marka olarak hazırladığımız bu blog yazısında bulacaksınız!

1. Tasarım Tescili Nedir? Hangi Unsurları Kapsar?

Tasarım tescili; bir ürünün tamamının veya bir parçasının çizgi, şekil, renk, biçim, doku veya malzemenin esnekliği gibi insan duyuları ile algılanabilen özelliklerinin oluşturduğu görünümdür. Bir korumanın “tasarım tescili” sayılabilmesi için iki temel şart aranır:

• Yenilik: Tasarımın başvuru tarihinden önce dünyanın hiçbir yerinde kamuya sunulmamış olması gerekir.
• Ayırt Edici Nitelik: Bilgili bir kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenimin, bilinen diğer tasarımlardan belirgin şekilde farklı olmasıdır.

2. Marka, Patent ve Tasarım Arasındaki Kritik Farklar

Girişimciler genellikle “Ürünümün her şeyini korumak istiyorum” diyerek tek bir başvuruya odaklanır. Ancak Prestij Marka uzmanlarının her fırsatta belirttiği gibi, her koruma türü farklı bir alanı zırhlandırır:

• Marka Tescili: Ürünün adını ve logosunu korur (Örn: Ayakkabının üzerindeki logo).
• Patent/Faydalı Model: Ürünün teknik buluşunu, çalışma sistemini korur (Örn: Ayakkabının daha rahat yürüten özel taban teknolojisi).
• Tasarım Tescili: Ürünün sadece dış görünüşünü ve estetiğini korur (Örn: Ayakkabının dikiş yerlerinin estetik formu ve rengi).

Bir ürünü tam korumak için genellikle bu üç tescilin bir arada yapılması gerekir. Halk arasındaki isim hakkı aramaları aslında sadece markayı kapsarken, taklit ürünlerin çoğu tasarım tescili olmadığı için piyasada kalmaya devam etmektedir.

3. Tasarım Tescil Süreci Nasıl İşler? (2026 Güncel)

2026 yılı itibarıyla Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde yürütülen süreçler tamamen dijitalleşmiştir. Süreç şu aşamalardan oluşur:

A. Görsel Hazırlık ve Başvuru

Tasarım tescilinde en önemli unsur, ürünün görselleridir. Ürünün her açıdan (ön, yan, üst, perspektif) net fotoğrafları veya teknik çizimleri hazırlanır. Bu görseller, korumanın kapsamını belirler. Tasarım tescil sorgulama aşamasında, benzer görsellerin olup olmadığı titizlikle incelenmelidir.

B. Şekli İnceleme ve Yenilik Araştırması

TÜRKPATENT uzmanları, başvurunun şekli şartlara uygunluğunu ve daha önce tescillenmiş tasarımlarla olan benzerliğini inceler.

C. Yayın ve İtiraz Süreci

Başvuru, aylık Tasarım Bülteni’nde ilan edilir. Bu ilan süresi 3 aydır. Bu süre zarfında üçüncü kişiler tasarımın “yeni olmadığını” veya “ayırt edici olmadığını” iddia ederek itiraz edebilirler. Prestij Marka gibi profesyonel ofisler, bu süreçte rakip itirazlarını bertaraf etmek için hukuki savunmalar hazırlar.

D. Tescil Belgesinin Alınması

İtiraz gelmezse veya gelen itirazlar reddedilirse, tasarım tescil belgesi düzenlenir.

4. Tasarım Koruma Süresi ve Yenileme

Tasarım tescili, başvuru tarihinden itibaren 5 yıl süreyle geçerlidir. Ancak bu süre, 5’er yıllık dönemler halinde yenilenerek toplamda 25 yıla kadar uzatılabilir. 25 yılın sonunda tasarım artık kamu malı haline gelir. Birçok kişi tescilin sonsuz olduğunu düşünür ancak marka tescili 10 yılda bir sonsuza kadar yenilenebilirken, tasarımın bir son kullanma tarihi vardır.

5. E-Ticaret ve Tasarım Tescilinin Gücü

2026 yılında Trendyol, Amazon ve Hepsiburada gibi platformlarda satıcılar arasındaki en büyük savaş “görsel benzerlik” üzerinden dönüyor.

• İmaj Koruma: Eğer bir elbisenin veya mobilyanın tasarım tescili size aitse, başka bir satıcı sizin ürününüzün birebir kopyasını satamaz.
• Fikri Hak İhlali Bildirimi: Pazaryerlerine tescil belgenizi sunduğunuzda, taklit ürünleri dakikalar içinde yayından kaldırtabilirsiniz.
• Müseccel Tasarım Avantajı: Ürün açıklamalarına “Tescilli Tasarım” ibaresi eklemek, müşterideki güven duygusunu artırır ve rakiplerin size “bulaşmasını” engeller.

6. Çoklu Tasarım Başvurusu Nedir?

Maliyetleri düşürmek isteyen işletmeler için 2026’da hala en popüler yöntem çoklu tasarım başvurusudur. Aynı sınıfa giren (Örn: Hepsi takı olan ürünler) birden fazla tasarımı tek bir başvuru dosyasında birleştirebilirsiniz. Bu, tasarım başına düşen harç bedelini önemli ölçüde düşürür.

7. Tasarım Tescil Sorgulama Yaparken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Tescil başvurusu yapmadan önce tasarım sorgulama yapmak hayati önem taşır. Sadece Türkiye değil, Avrupa (EUIPO) ve Dünya (WIPO) veritabanlarında benzer ürünlerin olup olmadığına bakılmalıdır. Bir tasarımın “yeni” sayılabilmesi için dünyada bir benzerinin olmaması gerekir. Eğer ürününüzü daha önce sosyal medyada veya bir fuarda sergilediyseniz, hoşgörü süresi (genellikle 12 ay) geçmeden başvuru yapmalısınız.

8. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Soru 1: Kıyafet deseni tasarım olarak tescil edilebilir mi? Evet. Ürünün formu (kesimi) tescil edilebileceği gibi, üzerindeki özgün kumaş desenleri de tasarım tesciline konu olabilir.

Soru 2: Tasarım tescil fiyatları 2026’da ne kadar? Ücretler; başvuru yapılacak görsel sayısına, tekli veya çoklu başvuru tercihine göre değişir. Prestij Marka uzmanlarından güncel harç ve danışmanlık listesini talep edebilirsiniz.

Soru 3: Logomu tasarım olarak mı yoksa marka olarak mı tescil etmeliyim? Logo esasen bir markadır ve 35. sınıf gibi hizmet sınıflarında korunmalıdır. Ancak logonun ambalaj üzerindeki özel bir uygulanış biçimi varsa o tasarım olarak da korunabilir.

Tasarımlarınızı Hukukla Koruyun

Görselliğin her şey olduğu bir çağda, bir tasarımın çalınması sadece bir ürünün değil, o markanın ruhunun çalınmasıdır. Tasarım tescili, yaratıcılığınızı bir mülkiyete dönüştürür ve size piyasada tekel olma hakkı verir. Rakipleriniz ürününüzün fonksiyonunu taklit edebilir belki ama tescilli tasarımınızı taklit etmeleri ağır hukuki yaptırımlara ve tazminat davalarına yol açar.

Prestij Marka olarak, ürünlerinizin estetik değerlerini analiz ediyor ve en geniş kapsamlı korumayı sağlayacak şekilde başvuru dosyalarınızı hazırlıyoruz. Sadece bir isim değil, bir biçim inşa ettiğinizin farkındayız.

Yeni bir ürün modeliniz mi var? Taklitlerinden korunmak ve pazarda tek yetkili olmak için tasarım tescili süreçlerinizi uzman ekibimizle bugün başlatın.