Yazılım Tescili ve Telif Hakları: Yazılım Patenti Nedir?

Yazılım Tescili ve Telif Hakları: Yazılım Patenti Nasıl Alınır?

Teknolojinin hızla dönüştüğü 2026 yılında, bir yazılımın sadece kodlarından ibaret olmadığını, devasa bir fikri mülkiyet varlığı olduğunu artık biliyoruz. Girişimcilerin, yazılımcıların ve teknoloji şirketlerinin en çok sorduğu soru ise şu: “Yazdığım algoritmayı nasıl korurum?” Halk arasında sıklıkla yazılım patenti olarak adlandırılan bu süreç, aslında telif hakları, marka tescili ve buluş korunması gibi birden fazla hukuki disiplini bünyesinde barındırır.

Yazılım dünyasında rekabetin “kopyala-yapıştır” hızına indiği bu dönemde, emeğinizi korumak için Prestij Marka gibi uzman kuruluşların rehberliğinde doğru tescil stratejilerini belirlemek hayati önem taşır. İşte yazılım tescili belgesi alımından algoritma korumasına kadar bilmeniz gereken tüm detaylar.

1. Yazılım Tescili Nedir? Kodlar Nasıl Korunur?

Yazılımlar, Türk hukuk sisteminde temel olarak “Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu” kapsamında birer “ilim ve edebiyat eseri” olarak korunur. Yani bir yazılımın kaynak kodları (source code), yazıldığı andan itibaren telif hakkı korumasına tabidir. Ancak bu korumanın resmiyet kazanması ve hukuki uyuşmazlıklarda güçlü bir kanıt teşkil etmesi için yazılım tescil belgesi alınması tavsiye edilir.

Telif hakları koruması, kodun dizilişini ve ifade ediliş biçimini korur. Ancak yazılımın arkasındaki işleyiş mantığını, yani asıl değerli olan algoritmayı korumak için daha farklı hukuki yollar izlenmelidir.

2. Yazılım Tescili / Yazılım Patenti Alınabilir mi?

Vatandaşların en çok merak ettiği ve isim patenti kavramıyla karıştırdığı konu budur. Türkiye’de ve Avrupa’da “bilgisayar programları” tek başına patentlenemez. Ancak;

• Eğer yazılımınız teknik bir soruna teknik bir çözüm getiriyorsa,
• Bir donanım ile birlikte çalışarak teknik bir etki yaratıyorsa (örneğin bir makinenin çalışma verimliliğini artıran bir algoritma),
• Endüstriyel bir süreçte yenilik sağlıyorsa,

bu durumda “bilgisayarla yürütülen buluşlar” kapsamında patent tescili almanız mümkündür. Bu noktada sürecin teknik derinliği nedeniyle profesyonel bir marka patent danışmanlık desteği almak, başvurunuzun “tekniğin bilinen durumu”na takılmaması için kritiktir.

yazılım tescili

3. Yazılım Tescili Belgesi Nasıl Alınır? (2026 Süreci)

2026 yılı itibarıyla dijitalleşen bürokrasi sayesinde yazılım tescil işlemleri daha hızlı yürütülmektedir. Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü bünyesinde yapılan bu tescil, yazılımın mülkiyetinin size veya şirketinize ait olduğunu belgeler.

Başvuru İçin Gerekli Adımlar:

• Kod Örnekleri: Yazılımın kaynak kodlarının belirli bir kısmının dijital imzalı formatta sunulması.
• Teknik Dokümantasyon: Yazılımın ne işe yaradığını ve çalışma mantığını anlatan detaylı bir rapor.
• Başvuru Sahibi Bilgileri: Şahıs veya şirket üzerine tescil imkanı.
• Zaman Damgası (Time Stamp): Kodun tam olarak hangi tarihte oluşturulduğunu ispatlayan dijital mühürler.

Bu belge, yazılımınızın çalınması veya kopyalanması durumunda açılacak tazminat davalarında en güçlü hukuki dayanağınız olacaktır.

4. Marka Tescili ve Yazılım İlişkisi

Yazılımın kodunu korumak kadar, piyasaya çıktığı “adı” korumak da önemlidir. Bir mobil uygulama veya SaaS (Software as a Service) platformu geliştiriyorsanız, isminizin marka tescil sorgulama süreçlerinden geçerek tescil edilmesi gerekir.

Yazılımlar genellikle marka tescil sınıfları arasında 9. Sınıf (indirilebilir yazılımlar) ve 42. Sınıf (yazılım hizmetleri, SaaS, bulut çözümleri) kapsamında korunur. Eğer yazılımınız üzerinden bir hizmet sunuyorsanız, Prestij Marka uzmanlarının sıklıkla belirttiği gibi, 42. sınıf tescili olmadan isminiz tam anlamıyla güvende sayılmaz.

5. Algoritma ve İş Modeli Korunabilir mi?

Yazılımcıların en büyük korkusu, “Fikrim çalınır mı?” endişesidir. Bir iş modeli veya saf bir matematiksel algoritma tek başına patentlenemez. Ancak bu fikri korumanın yolları vardır:

  • Gizlilik Sözleşmeleri (NDA): Yazılım geliştirme aşamasında çalışanlar veya yatırımcılarla imzalanan sözleşmeler.
  • Ticari Sır (Trade Secret): Algoritmanın kamuya açıklanmadan, şirket içinde çok gizli bir protokol ile saklanması (Örneğin Google’ın arama algoritması).
  • Faydalı Model: Eğer yazılım bir cihazla bütünleşmişse, patentten daha hızlı ve kolay olan faydalı model koruması değerlendirilebilir.

6. E-Ticaret, Yazılım Tescili ve Yazılım Hakları

2026 yılında e-ticaret siteleri artık sadece ürün satmıyor, kendi geliştirdikleri yazılımlarla kullanıcı deneyimini özelleştiriyor. Bir e-ticaret yazılımının (temalar, eklentiler, entegrasyon kodları) tescil edilmesi, rakiplerin sizin sitenizin ara yüzünü veya fonksiyonlarını kopyalamasını engeller.

Ayrıca, yazılım tescili olan bir ürünün pazar yerlerinde (App Store, Google Play) “telif hakkı ihlali” bildirimi yapılarak taklitlerinin kaldırılması çok daha hızlı sonuç verir.

7. 2026 Yılı Yazılım Tescil Ücretleri ve Maliyetler

  • Telif Hakkı Tescili: Genellikle en uygun maliyetli yoldur ve harç bedelleri yıllık olarak güncellenir.
  • Patent Başvurusu: Araştırma raporu, inceleme raporu ve vekillik ücretleri nedeniyle daha yüksek maliyetli bir süreçtir ancak sağladığı koruma çok daha geniştir.
  • Yıllık Yenileme: Patentlerde her yıl korumanın devamı için harç ödenirken, telif haklarında koruma eser sahibinin ömrü boyunca (ve ölümünden sonra 70 yıl) devam eder.

8. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Soru 1: Açık kaynak kodlu (Open Source) yazılımlar tescil edilebilir mi? Evet, ancak açık kaynak lisansının (MIT, GPL vb.) şartlarına uymanız gerekir. Kendi yazdığınız özgün modülleri tescil ettirebilirsiniz.

Soru 2: Yazılım tescil belgesi her ülkede geçerli mi? Telif hakları, Bern Sözleşmesi kapsamında Türkiye’nin de dahil olduğu 170’ten fazla ülkede otomatik olarak korunur. Ancak patent başvuruları ülkeseldir ve her ülke için ayrı başvuru (veya PCT başvurusu) gerekir.

Soru 3: Bir mobil uygulamanın ismi için isim hakkı almak yeterli mi? Hayır. İsim hakkı markanızı korur, kodlarınız için ayrıca telif tescili veya zaman damgası almanız gerekir.

Kodunuzu Yazılım Tescili ile Zırhlandırın

Yazılım geliştirme süreci aylar hatta yıllar süren bir emektir. Bu emeğin bir gecede kopyalanarak çalınması, sadece maddi değil manevi bir yıkım yaratır. 2026 teknoloji dünyasında sadece iyi kod yazmak yetmiyor; o kodu hukukla zırhlandırmak gerekiyor.

Prestij Marka olarak, yazılım projelerinizin fikri mülkiyet haritasını çıkarıyor, hangi kısımların patent, hangi kısımların telif hakları ile korunması gerektiğini profesyonelce analiz ediyoruz. Geleceğin teknolojisini üretirken, geçmişin emeğini güvence altına almayı unutmayın.

Yazılım tescil belgesi veya yazılım patenti süreçleriniz için profesyonel bir yol arkadaşı mı arıyorsunuz? Dijital varlıklarınızın hukuki koruma altına alınması için uzmanlarımızla iletişime geçin.